Maart is de maand waarop iedereen heeft gewacht. De tuin trekt aan je mouw, de zon staat hoger en overal verschijnt nieuw leven. Maar maart is ook de maand waarin de meeste tuinfouten worden gemaakt. Te vroeg zaaien, te vroeg bemesten, te vroeg alles tegelijk willen. Wie de energie van maart goed kanaliseert, heeft het hele seizoen profijt. Wie zich laat meeslepen, staat in april al bij te sturen.
De truc is simpel: doe wat nu kan, laat wat nog niet kan en geniet van het feit dat het seizoen eindelijk begint.
Maart in 60 seconden
Dit zijn de belangrijkste acties voor deze maand:
- Eerste koude-tolerante groenten buiten zaaien: spinazie, radijs, sla
- Gazon bemesten en eventueel de eerste keer maaien
- Borders schoffelen en mulchen voordat het onkruid explodeert
- Bodemtemperatuur in de gaten houden voor de eerste aaltjesbehandeling
- Slakken serieus nemen nu de nachten zachter worden
- Kamerplanten beginnen met bemesten en meer water geven
- Vijverplanten terugknippen en vis voorzichtig beginnen te voeren
Wat er in maart in je tuin gebeurt
Maart is de maand van snelle veranderingen. De bodem die in februari nog log en koud aanvoelde, begint nu echt op te warmen. Wortels worden actief, knoppen barsten open en de eerste insecten verschijnen. De tuin gaat van nul naar honderd in een paar weken, en dat vraagt om een tuinier die meekijkt en reageert in plaats van blind zijn lijstje afwerkt.
Let op: in maart kan het nog steeds flink vriezen, zeker 's nachts. Een mooie week in het begin van de maand zegt niets over wat er daarna komt. Houd vorstgevoelige planten en verse zaaisels nog goed in de gaten en check het weerbericht voordat je grote beslissingen neemt.
Zaaien en planten
Maart is het eerste echte zaaiseizoen buiten, maar alleen voor koude-tolerante soorten. De grond is nog fris en dat is precies wat sommige groenten nodig hebben om goed te kiemen.
Wat je buiten kunt zaaien in maart:
- Spinazie, radijs en veldsla kunnen al vroeg in de maand
- Sla en rucola kunnen op een beschutte plek of onder een vliesdoek
- Wortelen en peterselie kun je eind maart proberen als de bodem voldoende is opgewarmd
- Erwten kunnen in maart buiten, ze verdragen lichte vorst
Binnenshuis zet je het voorzaaien voort. Komkommers, courgettes en pompoenen kun je nu opstarten, maar zaai ze niet te vroeg want ze groeien snel en worden groot voor ze naar buiten kunnen.
Buiten aanplanten kan steeds meer. Vaste planten, struiken en bomen die je hebt besteld of in de tuin wilt verplaatsen, kunnen nu de grond in op vorstvrije dagen.
Snoeien
Het snoeiseizoen loopt in maart op zijn einde. Wat je nog niet hebt gedaan, doe je nu, want zodra de planten uitlopen is het voor de meeste soorten te laat.
- Rozen die je in februari hebt laten staan kun je nu nog snoeien, maar schiet op
- Grassen en late vaste planten die je hebt laten staan voor de winterse uitstraling, knip ze nu terug voor het nieuwe groen doorkoomt
- Clematis snoeien: soort bepaalt aanpak, check even welke groep jij hebt
- Leibomen en leibstruiken kun je nu vormsnoei geven
Pas op met vroeg snoeien van vroegbloeiende struiken zoals forsythia en magnolia. Die bloeien op oud hout en als je nu snoeit, zaag je de bloemen eraf.
Tuin verzorgen
Maart is de maand om de borders klaar te zetten voor het groeiseizoen. Wie nu goed schoffelt en mulcht, heeft de rest van het seizoen veel minder last van onkruid.
- Schoffel borders zodra de bodem een beetje droog genoeg is om te betreden, onkruid is nu nog klein en komt makkelijk los
- Mulch aanbrengen na het schoffelen houdt vocht vast, onderdrukt onkruid en beschermt de bodem
- Wees voorzichtig met schoffelen rond vaste planten die laat uitlopen, je weet niet altijd wat er nog onder de grond zit te wachten
- Borders bemesten kan nu, gebruik een langzaamwerkende meststof die het hele seizoen meegaat
Gazon
Het gazon komt in maart echt op gang en vraagt nu actieve aandacht. Dit is het moment om de schade van de winter te herstellen en een goede basis te leggen voor de rest van het seizoen.
- Eerste maaibeurt kan als het gras zichtbaar groeit, maar stel de maaier hoog in, niet korter dan vijf centimeter
- Bemest het gazon met een lentemeststof zodra de bodem voldoende is opgewarmd
- Kale plekken inzaaien kan nu goed, houd het zaad vochtig tot het is gekiemd
- Verticuteren kan eind maart als het gras actief groeit, niet eerder
- Beloop het gazon nog steeds zo min mogelijk als het nat is
Kamerplanten
Maart is het keerpunt voor kamerplanten. De groei trekt echt aan, de dagen zijn lang genoeg voor fotosynthese en de meeste planten beginnen zichtbaar te herstellen van de donkere wintermaanden. Dat betekent dat je de verzorging nu serieus kunt opschroeven.
Geef meer water dan in de wintermaanden, maar check nog steeds of de potgrond het nodig heeft. Begin voorzichtig met bemesten, een halve dosis is in maart genoeg want de plant is nog aan het opstarten.
- Verpot planten die te groot zijn geworden voor hun pot, de groei gaat nu snel
- Stek nemen kan in maart goed, veel planten lopen uit en stek pakt makkelijk
- Zet planten die je naar buiten wilt zodra het warm genoeg is alvast op een beschutte plek overdag om te wennen aan de buitenlucht
Heb je in januari of februari al last gehad van rouwvliegjes en is het probleem blijven bestaan? In maart is de bodem warmer en zijn de larven actiever, wat betekent dat een behandeling nu effectiever is dan in de koude wintermaanden.
Terras en balkon
Het terras komt in maart weer tot leven. De eerste zonnige middagen lokken iedereen naar buiten, en het loont om er nu even aandacht aan te besteden.
- Zet kuipplanten die beschut hebben gestaan voorzichtig terug op hun vaste plek, maar houd de nachttempratuur in de gaten
- Schaf nieuwe potten en bakken aan en vul ze met verse potgrond
- Plant winterharde vaste planten in bakken en potten voor een vroege kleur op het terras
- Controleer of irrigatiesystemen en slangen de winter goed hebben doorstaan
Vijver
De vijver ontwaakt in maart en vraagt meer aandacht dan in de voorgaande maanden. De watertemperatuur stijgt, algen groeien sneller en vissen worden actiever.
- Begin voorzichtig met voeren als de watertemperatuur structureel boven de 8 graden is
- Verwijder algen voor ze de overhand krijgen
- Knip waterplanten terug die dood materiaal hebben van de winter
- Zet de vijverpomp weer aan als je die hebt uitgezet in de winter
- Controleer of de filter goed werkt voor het hoogseizoen begint
Plaag en preventie van de maand
Maart is het kantelpunt voor plaagbestrijding. De bodem warmt op, insecten worden actiever en wie nu vooruitkijkt, pakt een grote voorsprong op de problemen die anders in april en mei opduiken.
De bodemtemperatuur is in maart voor de meeste regio's in Nederland voldoende voor de eerste aaltjesbehandeling. Zodra de grond structureel boven de 10 graden uitkomt, kun je aaltjes tegen emelten en aaltjes tegen engerlingen inzetten. Check de bodemtemperatuur op een paar centimeter diepte voor je bestelt, want te vroeg behandelen is weggegooid geld.
Slakken zijn in maart serieus actief zodra de nachten zacht en nat zijn. Ze eten bij voorkeur jonge scheuten en verse zaaisels, precies wat je nu in de tuin hebt staan. Haal schuilplekken weg, houd de omgeving van je planten droog waar je kunt en overweeg aaltjes tegen slakken als je elk jaar terugkerende schade ziet.
Taxuskeverlarven komen in maart hoger in de bodem en de eerste volwassen kevers beginnen zich later in het seizoen te vertonen. De larven zijn nu nog goed te raken met aaltjes zodra de bodemtemperatuur het toelaat. Wacht je te lang, dan zijn ze verpoppen en is de kans verkeken tot na de zomer.
Wil je weten of je een plaagprobleem hebt voordat je actie onderneemt? Graaf op een verdachte plek een kleine kuil en tel wat je ziet. Meer dan vijf larven per vierkante meter bij emelten of engerlingen is een duidelijk signaal.
Als je maar één ding doet
Check de bodemtemperatuur. Het is de sleutel tot alles in maart: wanneer je zaait, wanneer je bemest en wanneer je aaltjes inzet. Een goedkope bodemthermometer is een van de nuttigste aankopen die je als tuinier kunt doen, en in maart verdient hij zichzelf direct terug.
Mini planning week 1 tot 4
Maart vraagt meer van je dan de voorgaande maanden, maar verdeel je het goed dan voelt het als genieten in plaats van werken.
Week 1
Borders schoffelen en mulchen. Eerste koude-tolerante groenten buiten zaaien. Gazon inspecteren en bemesten.
Week 2
Resterende snoeiklussen afronden. Binnenshuis komkommers en courgettes voorzaaien. Bodemtemperatuur meten en bijhouden.
Week 3
Kale plekken in het gazon inzaaien. Vaste planten en struiken die je wilt verplaatsen of bijplanten nu doen. Vijver schoonmaken en pomp controleren.
Week 4
Eerste aaltjesbehandeling uitvoeren als de bodemtemperatuur het toelaat. Terras en potten klaarmaken voor het seizoen. Kamerplanten verpotten en beginnen met bemesten.
