Een lange, hete zomer is heerlijk, tot je merkt dat je gazon vergelt, je borders hangen en de vogels en egels in je tuin stilletjes verdwijnen. Want niet alleen jij heeft het zwaar bij aanhoudende droogte: ook de dieren die jouw tuin gezond houden hebben dorst, hitte en voedseltekort. En als zij het moeilijk krijgen, krijg jij het moeilijk. Plagen nemen toe als natuurlijke vijanden verdwijnen. Planten verzwakken als de bodem uitdroogt. Een tuin die je een beetje helpt door de hitte heen, helpt zichzelf.
Water geven: minder vaak, maar goed
De grootste fout die mensen maken in de hitte is elke dag een beetje water geven. Dat klinkt goed, maar het zorgt ervoor dat wortels ondiep blijven en planten nog afhankelijker worden van jou. Geef liever minder vaak maar meer in één keer, zodat het water diep genoeg de grond in trekt. Wortels groeien vanzelf dieper mee en planten worden robuuster.
Een paar vuistregels die helpen:
- Geef water in de vroege ochtend of late avond, niet midden op de dag. Overdag verdampt een groot deel voordat het de wortels bereikt.
- Gebruik een gieter of druppelslang in plaats van een sproeier. Zo komt het water waar het moet zijn.
- Gebruik een regenton als je die nog niet hebt. Regenwater is zachter dan kraanwater, beter voor de meeste planten en gratis.
Mulch: de simpelste oplossing die te weinig mensen gebruiken
Mulch is een laag organisch materiaal op de bodem: stro, houtsnippers, bladeren, compost. Het houdt vocht vast, houdt de bodem koeler en voorkomt dat onkruid de concurrentie aangaat met je planten. Een laag van vijf centimeter mulch kan de verdamping van de bodem met meer dan de helft verminderen. Dat is minder water geven, minder onkruid wieden en gezondere planten in één klap.
Verwijder ook onkruid rondom je planten. Onkruid concurreert om hetzelfde vocht en dezelfde voedingsstoffen. In droge periodes gaat dat ten koste van je tuinplanten.
Water voor dieren: een kleine moeite, groot effect
Vogels, egels, bijen, vlinders en padden hebben allemaal water nodig om te overleven, en in droge zomers is dat water schaars. Een ondiepe schaal of vogelbad op een schaduwrijke plek kan voor een egel of roodborstje het verschil maken tussen overleven en niet.
Een paar dingen om op te letten:
- Leg een steen of takje in de schaal zodat insecten veilig kunnen landen en drinken.
- Ververs het water dagelijks, want stilstaand water in de hitte wordt snel vies.
- Zet meerdere drinkplekken neer op verschillende plekken in de tuin, bij voorkeur dicht bij struiken of in de schaduw van een border.
Voedsel voor de helpers die jouw tuin gezond houden
In droge zomers is de bodem hard en droog, waardoor larven en wormen dieper wegtrekken. Dat maakt het voor egels en vogels harder om genoeg te eten te vinden. Je kunt ze dan een handje helpen:
- Vogels: ongezouten pinda's, meelwormen of een voedersilo met zaadmix. Beperk bijvoeren als er genoeg insecten zijn, maar in een hittegolf is aanvulling welkom.
- Egels: speciaal egelvoer of ongezouten kattenbrokjes. Geen melk, want egels zijn lactose-intolerant.
- Bijen en vlinders: nectarrijke bloemen zoals lavendel, zonnehoed en vlinderstruik. Onze inheemse bloemenzaadjes zijn speciaal samengesteld om de lokale insectenpopulatie te ondersteunen, ook in droge periodes.
Schuilplekken: ook dieren hebben schaduw nodig
Egels, padden en loopkevers trekken zich in de hitte terug in koele, vochtige plekken. Als die er niet zijn, verdwijnen ze uit je tuin. Een stapel bladeren in de schaduw, een houten plank op de grond, een rommelhoekje achter de schutting: dat soort plekken zijn voor deze dieren essentieel in de zomer. Laat ze dus met rust, ook als het er rommelig uitziet.
Hoog gras of een stuk tuin dat je niet maait biedt niet alleen schaduw voor kleine dieren, maar houdt ook de bodem koeler. Dat trekt regenwormen aan die dieper blijven als de bodem te droog wordt, en regenwormen trekken egels en vogels terug.
Plagen in de hitte: juist dan opletten
Droogte verzwakt planten en verzwakte planten zijn gevoeliger voor plagen. Bladluizen, trips en rouwvliegjes profiteren van verzwakte, gestresste planten en slaan dan extra hard toe. Juist in droge periodes is het belangrijk om je natuurlijke helpers op peil te houden en chemische middelen te vermijden. Die doden niet alleen de plaag maar ook de lieveheersbeestjes, spinnen en loopkevers die je zo hard nodig hebt.
Heb je toch een plaag die je niet kunt negeren? Kies dan voor biologische middelen die de rest van je tuin ongemoeid laten. Aaltjes werken specifiek op de plaag die je wil bestrijden en laten nuttige insecten, vogels en egels volledig ongemoeid.
Een tuin die de hitte overleeft, overleeft alles
Een tuin die goed door een droge zomer komt is een tuin met leven, variatie en gezonde bodem. Water, mulch, schuilplekken en voedselbronnen voor de juiste dieren: dat zijn geen grote ingrepen maar kleine aanpassingen die samen een groot verschil maken. Voor de dieren in je tuin, voor je planten, en voor jezelf.
Klaar om je tuin hittebestendig te maken? Bekijk onze inheemse bloemenzaadjes en geef bijen, vlinders en andere nuttige insecten precies wat ze nodig hebben om ook de warmste zomer door te komen.
